Begrippenlijst.

Agro-ecologie past ecologische principes toe op voedsel en landbouw en betrekt ook de sociale kant daarvan. De tien elementen van de FAO leggen onder meer nadruk op diversiteit, kringlopen, gedeelde kennis en verantwoordelijk bestuur. Sulitânia bouwde ervaring op met voedselbossen en bodemzorg. Welke resultaten dat oplevert, moet per plek worden gevolgd.

De regionale ontwikkelingsstrategie voor de Algarve richting 2030. Syntrociety onderzoekt hoe haar inzet voor samenwerking, natuurherstel en leren bij de regionale opgaven kan aansluiten. De strategie, financieringsprogramma’s en voorwaarden voor concrete projecten moeten afzonderlijk worden gelezen.

De Partnerschapsovereenkomst tussen Portugal en de Europese Commissie voor de EU-financieringsperiode 2021–2027. Ze biedt een kader voor de inzet van Europese fondsen in Portugal. Voor een concrete aanvraag zijn het betreffende programma, de oproep en de voorwaarden bepalend. Syntrociety onderzoekt hoe haar werk daarbij kan aansluiten.

Een manier van besluiten waarbij elk fundamenteel bezwaar wordt gehoord en in het voorstel wordt geïntegreerd. Zo beschrijft het Charter consent. De opgave is om bezwaren helder te maken en samen een voorstel te ontwikkelen dat werkbaar is. Elk Lab werkt de concrete methode uit binnen de gedeelde principes.

Zie Consent in The Lens voor het syntropische principe achter deze term.

Een strook of netwerk van leefgebied dat andere leefgebieden verbindt en verplaatsing van soorten kan ondersteunen. Beplanting kan aan zulke verbindingen bijdragen. Of dat op een bepaalde plek gebeurt, vraagt onderzoek naar de aanwezige soorten en het landschap; een voedselbos op zichzelf bewijst die functie niet.

Het netwerk van organismen in de bodem, zoals bacteriën, schimmels en kleine dieren. Hun interacties spelen een rol bij afbraak van organisch materiaal en de beschikbaarheid van voedingsstoffen. Wie de bodem wil herstellen, kan onderzoeken hoe dit netwerk reageert op beplanting en beheer.

Samenwerken tussen mensen en organisaties die verschillende kennis, taal en verantwoordelijkheden meebrengen. Syntrociety onderzoekt zo hoe praktijk, onderzoek, ondernemerschap en publieke besluitvorming elkaar kunnen helpen. Gedeelde vragen, gegevens en documenten maken het gesprek tussen die werelden mogelijk.

In de biologie is een cel een basiseenheid van leven. Syntrociety gebruikt de cel als beeld voor een Lab dat zelfstandig handelt, een gedeelde basis draagt en het grotere geheel mede vormt. Het cel-principe werkt die organisatorische benadering uit.

Het organisatie-principe van de federation. Een cel (een Lab, in federation-termen) is autonoom (handelend vanuit eigen juridische en praktische grond), fractaal-deel (deelt de structuur van het grotere geheel zonder daaraan ondergeschikt te zijn), en mede-vormend (het grotere geheel ontstaat uit de cellen die het vormen, niet andersom). De drie eigenschappen werken alleen samen. Het principe onderscheidt federation-organisatie van sociocratie (een methode, geen organisatie-principe), holacratie (een fractaal patroon maar met een vooraf gearticuleerde, niet-mede-vormbare Constitution), en conventioneel federalisme (mist vaak de mede-vormende dimensie).

Het funderende document van de federation, ondertekend door elk member Lab. Het bevat vijf principes, Waarheid, Vrijheid, Verantwoordelijkheid, Openheid, Consent, die samen bepalen waartoe een Lab zich verbindt om deel uit te maken van de federation. Het Charter is het juridische minimum: het verbindt Labs zonder ze tot uniformiteit te dwingen. Nieuwe Labs ondertekenen het om toe te treden. Bestaande Labs ondertekenen opnieuw als het Charter wordt gewijzigd. Onderdeel van het federation-corpus.

De vijf principes staan in het Charter; The Lens beschrijft verwante patronen. Zie Truth voor verdieping.

Een economische benadering waarin een deel van inkomsten en middelen opnieuw beschikbaar komt voor gedeelde zorg, infrastructuur en de omgeving. Sulitânia beschreef zo’n benadering voor de samenwerking tussen ondernemingen en coöperatie. De concrete bijdrage en besteding vragen afspraken van de betrokken mensen.

Een besluit wordt genomen wanneer elk fundamenteel bezwaar is gehoord en in het voorstel is geïntegreerd. Onderscheidt zich van unanimiteit (dat instemming vereist) en van consensus (dat afwezigheid van afwijking vereist). Elk bezwaar verbetert het voorstel; de wijsheid van de groep wordt in het resultaat ingebouwd.

Ondiepe greppels langs de hoogtelijn van een helling zodat regenwater vertraagt, zich verspreidt en intrekt in plaats van weg te stromen en bodem te eroderen. Een veelgebruikte watervangtechniek in agrobosbouw en permacultuur om droge grond weer nat te maken.

De samenhangende verzameling van teksten, afspraken en kennis die Syntrociety opbouwt. Daarin horen onder meer het Charter, de Practice, The Lens en het SYFERS-kader. Het woord helpt om die onderdelen in hun samenhang te lezen. Juridische afspraken, ideeën en ervaringen hebben daarbij elk hun eigen betekenis en status.

Het besluitorgaan van een Lab en van de federation. Een kring van leden die autoriteit dragen door mandaat, werken bij consent, en vastleggen wat zij beslissen in de open registry. De Council van de federation bestaat uit één afgevaardigde per Lab; een Lab-Council bestaat uit de eigen leden van dat Lab.

Een werkbegrip voor een instelling die in een van de drie niet-civic-society-rollen van de quadruple helix-configuratie plaatsneemt, research, policy of industry, zonder Member te worden. Het Charter is voorbehouden aan Labs. De vorm van een counterpart-relatie staat niet vooraf vast; de federation nodigt counterparts uit om de vorm samen te vinden, vanuit wat elke kant kan bijdragen.

Een keten waarin problemen elkaar versterken. Droogte, brandrisico, vertrek van mensen en afnemende voorzieningen kunnen bijvoorbeeld met elkaar samenhangen. Heal the System onderzoekt zulke verbanden in Portugal. Het gaat om een analyse die per verband onderbouwing vraagt, en geen eenvoudige verklaring vanuit één oorzaak.

De benadering waarmee Syntrociety onderzoekt hoe regeneratieve initiatieven aan beleidsambities kunnen bijdragen. Het doel is met overheden een uitvoerbare route te ontwikkelen en ervaringen te gebruiken om regels en procedures te verbeteren. De geldende voorwaarden voor een project moeten per plek worden vastgesteld.

Desenvolvimento Local de Base Comunitária, of community-led local development. Lokale actiegroepen met publieke en private belangen ontwikkelen en voeren een strategie voor hun gebied uit. Syntrociety onderzoekt of zulke samenwerking aanknopingspunten biedt voor Labs. Deelname en financiering hangen af van de gekozen strategie en programmavoorwaarden.

De Portugese Nationale Strategie voor Slimme Specialisatie richting 2030, goedgekeurd in juni 2022. Ze geeft richting aan onderzoek en innovatie. Syntrociety gebruikt haar als context om samenwerking en mogelijke aansluiting bij innovatiebeleid te onderzoeken. Een dergelijke aansluiting stelt de voorwaarden voor een concreet project niet vast.

Entropie is een begrip uit de thermodynamica. Syntrociety gebruikt het ook als beeld voor slijtage en uitputting: bijvoorbeeld wanneer grond, water of mensen telkens worden belast zonder voldoende herstel. In onze teksten helpt die vergelijking vragen te stellen over zorg en draagkracht. De natuurkundige betekenis en het gebruik als ontwerpbeeld hebben elk hun eigen context.

De huidige fase van Syntrociety: de gedeelde principes en het SYFERS-kader zijn gepubliceerd, terwijl de federation als afzonderlijke rechtspersoon in voorbereiding is. Sulitânia is de geregistreerde coöperatie van waaruit dit werk begon. De Status-pagina beschrijft de formele positie en de voorgenomen volgende stappen.

Zie Federation in The Lens voor het syntropische principe achter deze term.

Een keten waarin een gevolg terugwerkt op zijn oorzaak. Dat kan een ontwikkeling versterken of afremmen. Een voorbeeld om te onderzoeken: vertrek van mensen kan voorzieningen onder druk zetten, waardoor een plek voor anderen minder aantrekkelijk wordt. Heal the System gebruikt zulke lussen om vragen over Portugal te ordenen.

Een patroon dat op verschillende schalen terugkomt. Syntrociety gebruikt dit als beeld bij het cel-principe: gedeelde principes kunnen herkenbaar zijn in samenwerking binnen een Lab en tussen Labs. De vergelijking helpt om organisatie te onderzoeken; ze bewijst op zichzelf niet hoe een gemeenschap functioneert.

Een persoon of organisatie die de federation financieel ondersteunt zonder een Lab te zijn. The Ring beschrijft de huidige uitnodiging om bij te dragen. De bijdrage, besteding en eventuele wederzijdse afspraken moeten duidelijk zijn voor de betrokkenen.

Het beleidskader van de Europese Unie voor de transitie naar een klimaatneutrale economie, met klimaatneutraliteit in 2050 als doel. Het omvat onder meer beleid rond voedsel, biodiversiteit en bodem. Syntrociety ziet daarin raakvlakken met haar inzet voor natuurherstel en samenwerking en onderzoekt hoe initiatieven eraan kunnen bijdragen.

De redactionele publicatie van de federation: longread-diagnoses van de systemische condities in specifieke territoria. De eerste editie (Heal the System: Portugal) verscheen in 2025; een Nederlandse editie is in voorbereiding. Elke editie wordt geschreven vanaf de grond bij een member Lab en ondertekend door de federation. De serie is een onderzoeksbijdrage, geen manifest. Onderdeel van het federation-corpus.

Het onderzoeks- en innovatieprogramma van de Europese Unie voor 2021–2027. Het financiert onderzoek via verschillende oproepen, elk met eigen thema’s en voorwaarden. Samenwerking rond Living Labs kan daarin een rol spelen. De geschiktheid van een Syntrociety-initiatief moet per oproep worden onderzocht.

De spanning tussen beleidsambities en de regels en procedures waarmee initiatieven in de praktijk werken. Een beleidskader dat natuurherstel of samenwerking ondersteunt, geeft op zichzelf geen toestemming voor een concreet project. Syntrociety onderzoekt samen met partners en overheden welke route per plek uitvoerbaar is.

Een coöperatie, leverancier, of regeneratieve onderneming die met de federation onderzoekt wat een regeneratieve leverings- of partnerschapsrelatie kan zijn. De vorm ontstaat uit wat de onderneming kan bijdragen en wat een Lab kan opnemen: materialen, diensten, co-ontwikkeling van technologie, of regelingen die nog niet zijn geprobeerd. Zij zijn geen Members; het Charter is voorbehouden aan Labs.

Een coöperatie die tegelijk in meerdere levensdomeinen werkt. Sulitânia heeft acht secties: landbouw, productie, diensten, wonen en bouw, consumenten, cultuur, onderwijs en sociale solidariteit. Veel coöperaties richten zich op één activiteit. Een integrale coöperatie verweeft die domeinen: samenleven los je niet per sector op.

Het vastleggen en bewaren van koolstof, bijvoorbeeld in planten en bodem. Bomen nemen tijdens hun groei CO₂ op. Ook bodem kan koolstof opslaan. Hoeveel koolstof een werkwijze vastlegt en hoe lang die blijft opgeslagen, hangt af van de plek en het beheer en vraagt meting.

Een zelfstandige plek waar een gemeenschap leeft en werkt onder het Charter, besluiten neemt bij consent en haar praktijk vastlegt en deelt. Een Lab heeft een geregistreerde coöperatie of een juridische equivalent als basis. Het eerste Lab is Sulitânia in Portugal. De coöperatie rondt het werk op de eerdere plek af en zoekt een nieuwe locatie.

The Lens is het begrippenkader achter veel teksten van Syntrociety. Elk begrip bevat een beginsel, een tegenpatroon en een praktijknoot. Het helpt om vragen te stellen over natuur, samenwerking, economie en cultuur. Patterns gebruikt een selectie ervan voor reflectie binnen SYFERS. Dit begrippenkader staat los van de SYFERS Lens-app, die organisatiedocumenten ordent en doorzoekbaar maakt.

Een systeem met kenmerken van leven, zoals uitwisseling met de omgeving, regulatie en ontwikkeling. Syntrociety gebruikt levende systemen ook als beeld om te onderzoeken hoe gemeenschappen samenwerken, middelen delen en hun draagkracht bewaken. De vergelijking is een vertrekpunt voor vragen over de praktijk.

Een manier om onderzoek en innovatie in een echte gebruiksomgeving te organiseren. Betrokken mensen en organisaties ontwikkelen, testen en evalueren oplossingen samen. Het European Network of Living Labs beschrijft deze benadering. Syntrociety bouwt erop voort met haar eigen begrip Syntropic Living Lab.

Een Nederlands woord voor de onbetaalde, doorlopende zorg die iemand geeft aan een naaste, buur of vriend die niet volledig voor zichzelf kan zorgen, ziekte, ouderdom, handicap, kwetsbaarheid. Onderscheiden van professionele zorg: gegeven vanuit relatie, niet vanuit contract, en doorgaans onzichtbaar in economische boekhouding. De federation gebruikt het woord als herinnering dat de economie van een Lab het zorgwerk moet omvatten dat zijn leden overeind houdt; geteld of niet, het werk is reëel, en een Lab dat het negeert externaliseert de kosten naar wie het stilletjes draagt.

Hulpbronnen die van een gemeenschap zijn en gezamenlijk worden beheerd: land, water, lucht, kennis, cultuur. Het idee komt van gedeelde weiden. Commons ‘inkapselen’ betekent die gedeelde bronnen privatiseren of vernietigen. In de analyse Heal the System heet het dat elke fase van de Portugese geschiedenis een ander ‘meent’ afsloot: koloniale rijkdom, plattelandsgrond, opgeleide mensen, wonen.

Een mens die deel uitmaakt van een Lab. Membership van een Lab wordt door dat Lab zelf beslist, bij consent, onder het Charter van de federation. Een gemeente, universiteit of onderneming wordt geen Member van de federation; hun formele status is counterpart. De civic-supporter-status is Friend.

Portugees voor kleine markt. Sulitânia gebruikte het begrip voor een kleinschalige interne voedselmarkt waar mensen konden delen en ruilen wat zij teelden of maakten. Het is een voorbeeld uit de ervaring op de eerdere plek; hoe zo’n markt op een volgende plek wordt ingericht, moet nog vorm krijgen.

Kort voor Minga Cooperativa Integral de Montemor-o-Novo, een Portugese integrale coöperatie die Sulitânia structuur inspireerde. Minga liet zien dat één coöperatie landbouw, wonen, cultuur en onderwijs kon omvatten binnen de Portugese wet.

In landbouw betekent monocultuur het telen van één gewas. Op deze site gebruiken we het ook als beeld voor sterke afhankelijkheid van één activiteit of bron van inkomsten, bijvoorbeeld toerisme. Dat kan een plek kwetsbaar maken wanneer die activiteit verandert. Diversificatie is een vraag om per situatie te onderzoeken.

Kale bodem bedekken met organisch materiaal: stro, houtsnippers, blad, gras. Mulch beschermt tegen zon en harde regen, houdt vocht vast, remt onkruid, voedt bodemleven en wordt langzaam humus. In syntrope agrobosbouw is zwaar mulchen vaak een van de eerste stappen op uitgeputte grond.

New European Bauhaus verbindt kwaliteit van ervaring, duurzaamheid en inclusie. Syntrociety ziet raakvlakken met de zorg voor plekken waar mensen samenleven en werken. Concrete deelname en financiering hangen af van het initiatief en de voorwaarden van een programma.

Elektriciteit opwekken, opslaan en gebruiken buiten het openbare elektriciteitsnet. Sulitânia bouwde op de eerdere plek ervaring op met gedeelde zonne-energie en opslag. Of een installatie zelfstandig in de volledige vraag kan voorzien, hangt af van productie, opslag, verbruik en seizoen; geïnstalleerd vermogen alleen toont dat niet aan.

De vegetatielaag onder het bladerdak van hogere bomen. De beschikbare hoeveelheid licht en beschutting verschilt per plek. Sulitânia gebruikte de nieuwe onderlaag als beeld voor het werk tussen de oudere boomgaarden op Quinta da Fornalha, de eerdere locatie.

De afspraak om het werk van een Lab systematisch vast te leggen en kennis te delen zodat anderen ervan kunnen leren. Daarbij moet duidelijk zijn wat openbaar kan, onder welke licentie en met welke onderbouwing. Persoonsgegevens en gevoelige ervaringen vragen bescherming en zorgvuldige afspraken; openheid betekent niet dat elk record automatisch openbaar wordt.

Organisch materiaal in de bodem, afkomstig van planten, dieren en bodemorganismen. Het kan bijdragen aan bodemstructuur, het vasthouden van water en het voeden van bodemleven. Hoe dat op een plek uitwerkt, hangt af van de bodem en het beheer. Bodemzorg richt zich mede op het behouden en opbouwen van dit materiaal.

Open and Responsible Research and Innovation: onderzoek en innovatie waarin openheid, maatschappelijke betrokkenheid en verantwoordelijkheid aandacht krijgen. Denk aan transparante methoden, zorgvuldig datagebruik, ethiek en inclusie. SYFERS wil deze uitgangspunten ondersteunen. Welke eisen gelden en hoe eraan wordt voldaan, moet per onderzoek of programma duidelijk worden gemaakt.

Een selectie van begrippen uit The Lens voor reflectie binnen SYFERS. Selectie en gewichten kunnen op een vraag of analyse worden afgestemd. Die keuzes moeten zichtbaar blijven, zodat anderen kunnen begrijpen waarop de reflectie is gebaseerd. The Lens geeft de bredere uitleg.

Drie fasen van ecologische successie. Pioniers (veel grassen, snelle kruiden, stikstoffixeerders) komen als eerste op kale of beschadigde grond: ze groeien snel en bereiden de bodem. Secundaire soorten (struiken, kleinfruitbomen) groeien in de beschutting van pioniers. Climaxsoorten (grote kroonbomen zoals kurkeik, johannesbroodboom, olijf) zijn langzaam, langlevend en diep geworteld. In syntrope agrobosbouw plant je alle drie meteen, en snoeien helpt de fasen te sturen.

Een gemeente, regionale autoriteit, ministerie, of Europese directoraat-generaal dat met de federation onderzoekt hoe de Implementation Gap in praktijk kan worden geadresseerd. Mogelijke vormen: Implementation Gap-memoranda, consortium-rollen, formele erkenningsovereenkomsten, en configuraties die de federation en de autoriteit samen ontdekken. Zij zijn geen Members; het Charter is voorbehouden aan Labs.

Het manifest van werkdisciplines van de federation: acht patronen die in Labs worden waargenomen wanneer zij goed werken. Practice is geen regelgeving; het is beschrijving. De acht disciplines beschrijven hoe het Charter dagelijks wordt geleefd, en bieden federation-leden een gedeeld vocabulaire om hun eigen werk in dat van anderen te herkennen. Practice maakt het Charter operationeel. Onderdeel van het federation-corpus.

Een model voor samenwerking tussen gemeenschap, onderzoek, ondernemerschap en overheid. Syntrociety gebruikt het om te onderzoeken hoe deze partijen rond een plek kunnen samenwerken. De aanwezigheid van interne activiteiten is iets anders dan een formeel partnerschap; concrete relaties en verantwoordelijkheden moeten worden opgebouwd en vastgelegd.

De kwartaal-terugblik van de federation. Het Lab leest de records van het kwartaal terug en beantwoordt vier vaste vragen: wat brak, wat hield stand, wat is geleerd, wat staat nog open. De antwoorden worden geschreven tegen wat de records laten zien, niet alleen uit het geheugen. Het afgeronde record wordt bewaard in chart, naast de besluiten en gebeurtenissen die het terugleest. De eerste stap van het kwartaalritueel; de tweede stap is the mirror.

Regeneratie richt zich op het herstellen en versterken van levende systemen. In landbouw gaat het bijvoorbeeld om bodem, biodiversiteit en water. Welke effecten een werkwijze heeft, hangt af van de plek, het beheer en de tijd. Syntrociety gebruikt het begrip ook voor de zorg voor mensen, relaties en de draagkracht van een gemeenschap.

Een Portugese uitdrukking, letterlijk "vrije meetlat", die de federation gebruikt voor de operationele marge die een Lab vrijhoudt van externe boekhoudkaders. Financiers meten met hun eigen meetlat; gemeenten met de hunne; certificeringen met weer een andere. Een Lab dat elke maat van haar werk daaraan ondergeschikt maakt, verliest de capaciteit om te beschrijven wat er werkelijk op het land gebeurt. Régua livre is de eigen meetlat van het Lab: de kleine set indicatoren die het in zijn eigen taal en voor eigen gebruik bijhoudt, ongeacht welke externe meetlatten daarnaast worden toegepast.

Een plek, hulpbron of werk in trust houden voor wie na ons komt. Rentmeesterschap is ouder dan eigendom en breder dan management: het betekent zorg zonder aanspraak, besluiten genomen met toekomstige generaties in de kamer, en verantwoording aan datgene wat wordt gehouden, niet alleen aan de huidige gebruikers. De federation beschrijft Lab-werk in termen van rentmeesterschap, land, charter, praktijk, data, om te markeren dat niets daarvan alleen van de huidige generatie is.

Een universiteit, onderzoeksinstituut, of doctoraatsprogramma dat met de federation onderzoekt wat citeerbaar engagement in praktijk betekent. Mogelijke vormen: gastonderzoek, co-publicaties, consortium-rollen in Horizon Europe, casestudie-toegang tot SYFERS, en vormen die nog niet zijn geprobeerd. De federation nodigt research counterparts uit om de werkbare vorm samen te vinden. Zij zijn geen Members; het Charter is voorbehouden aan Labs.

In syntropic agroforestry wordt snoeien gebruikt om licht, ruimte en groei van de beplanting te sturen. Snoeimateriaal kan op de bodem blijven als mulch. Het passende beheer hangt af van de soorten, het seizoen en de gewenste ontwikkeling. Effecten op bodem en opbrengst moeten in de praktijk worden gevolgd.

Afkorting van Sulitânia Syntropic Agroforestry Lab. Het was een onderzoeksperceel op de eerdere plek, Quinta da Fornalha, waar plantcombinaties en beheer werden verkend. Sulitânia rondt het werk op die plek af. De ervaring kan als vertrekpunt dienen voor onderzoek op een volgende locatie.

De verandering van een ecosysteem in de tijd, waarbij soorten en omstandigheden elkaar beïnvloeden. In syntropic agroforestry worden beplanting en beheer gebruikt om de gewenste ontwikkeling te ondersteunen. Syntrociety gebruikt successie daarnaast als beeld voor initiatieven die voortbouwen op een bestaande plek en haar geschiedenis.

Sulitânia is de integrale coöperatie waaruit Syntrociety is ontstaan. Het werk begon in 2023 op Quinta da Fornalha in Castro Marim, oostelijke Algarve. De coöperatie rondt daar haar werk af en zoekt een nieuwe plek. De naam verwijst naar in harmonie zijn met de plek en elkaar; dezelfde wortel als Syntonic, het events- en mediamerk.

Een open werk- en leerkader voor gemeenschappen en coöperaties die ecologisch herstel verbinden met samenleven en een gezonde economie. SYFERS wordt binnen Syntrociety onderhouden. Chart legt de praktijk vast; People helpt contact onderhouden; Ledger organiseert subsidiewerk; Compass ondersteunt reflectie op de samenwerking; Lens maakt organisatiedocumenten doorzoekbaar. RRL helpt landzoekers en bewoners een plek in Portugal onderzoeken en hun woonplan onderbouwen, ook zonder Lab te zijn. Je kiest het instrument dat bij je vraag past.

Syntrociety verbindt samenleven, herstellen en leren. De naam combineert syntropie met samenleving. Vanuit de ervaring bij Sulitânia in Zuid-Portugal bouwen we een federation van zelfstandige Labs die voor hun omgeving zorgen, verantwoordelijkheid delen en ervaringen uitwisselen. De federation als afzonderlijke juridische entiteit is in voorbereiding.

Een manier om voedsel te telen die volgt hoe een natuurlijk bos zich ontwikkelt. Veel soorten groeien samen in lagen van bodembedekking tot hoge bomen, en het systeem wordt bijgestuurd met regelmatig snoeien. Na verloop kan het productiever worden, bodem opbouwen, water vasthouden en meer leven herbergen. Sterk verbonden met het werk van Ernst Götsch in Brazilië.

Een Syntropic Living Lab (SLL) is een werkplek waar een gemeenschap leeft, werkt en leert op land of in een plek onder een discipline van toenemende complexiteit, haar besluiten neemt bij consent, en haar praktijk openlijk registreert zodat anderen ervan kunnen leren. Het combineert drie tradities in één werkeenheid: de Living Lab-methodologie van de Europese Unie, het syntropic beginsel van levende systemen, en coöperatief bestuur georganiseerd als quadruple helix. Geïntroduceerd door de Syntrociety-federation; de volledige definitie rust op zes voorwaarden, samen genomen. (Citeerbare vorm, v 1.0 · april 2026.)

Syntrociety gebruikt syntropie als ontwerpbegrip voor meer samenhang, diversiteit en draagkracht. Het inspireert de manier waarop we naar natuur, samenwerking en economie kijken. Syntropic agroforestry past een verwante benadering toe op landbouw, met verschillende soorten en lagen van begroeiing. Wat die aanpak oplevert, moet uit de praktijk blijken.

Op deze site gebruiken we syntropisch voor een benadering die samenhang, diversiteit en draagkracht wil vergroten. Het inspireert vragen over natuur, samenwerking en economie. Wat een specifieke werkwijze oplevert, hangt af van de plek en moet in de praktijk worden gevolgd.

De zelf-beoordeling van de federation in compass. Een Lab plaatst zichzelf, voor elk van de zestien SYFERS-condities, op één van vier niveaus, en leest zijn trajectorie tegen zijn eigen baseline. Een spiegel, geen poort: de lezing is beschrijvend, geen Lab wordt aan een ander gemeten, en er gaat niets open of dicht op de uitkomst. De tweede stap van het kwartaalritueel; de eerste stap is reading back.

Een model voor samenwerking tussen universiteiten, ondernemingen en overheid. De quadruple helix voegt het maatschappelijk middenveld als vierde groep toe. Syntrociety gebruikt die vierdelige benadering om te onderzoeken hoe de mensen die bij een plek betrokken zijn, samen met andere partners kunnen bijdragen.

Hoe goed een systeem een klap opvangt en blijft draaien. In de ecologie helpen diversiteit en redundantie: veel soorten overlappen in hun rol, dus als de een uitvalt, vangen anderen op. Dat verschilt van efficiëntie, die overlap wegknipt om output te maximaliseren. De analyse Heal the System suggereert dat Portugal is afgestemd op efficiëntie ten koste van veerkracht.

Een beplanting met eetbare soorten in verschillende lagen, zoals bomen, struiken, kruiden en bodembedekkers. Veel soorten zijn meerjarig. Het ontwerp en onderhoud worden afgestemd op de bodem, het water en de gewenste oogst. Productie en benodigde inzet verschillen per plek en ontwikkelingsfase.

Een verzameling zaden die wordt bewaard en verzorgd voor later gebruik. Sulitânia verkende zaadwerk rond mediterrane soorten en traditionele rassen onder de naam Baixo Guadiana Seed Guardians. De verdere ontwikkeling en mogelijkheden voor deelname hangen samen met de volgende plek en afspraken.